Bộ trưởng Bộ Công Thương trả lời Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lào Cai

1. Đề nghị Bộ ban hành tiêu chuẩn các loại tinh quặng được chế biến tại các nhà máy tuyển để đáp ứng làm nguyên liệu chế biến sâu; Thông tư hướng dẫn lập, thẩm định thiết kế cơ sở; thiết kế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công - dự toán; báo cáo kinh tế kỹ thuật đối với các dự án chế biến sâu khoáng sản (nhà máy sản xuất hóa chất, nhà máy tuyển...); ban hành quy định về phương pháp kiểm soát khoáng sản trong quá trình khai thác.

2. Đề nghị Bộ bổ sung một số quy định riêng về công tác bảo quản, lưu chứa và vận chuyển hóa chất tại các khu cửa khẩu/hải cảng nơi diễn ra hoạt động sản xuất, nhập khẩu hóa chất. Đồng thời, quy định trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước về công tác bảo quản, lưu chứa và vận chuyển hóa chất trong khu vực trên.

1. Về việc ban hành tiêu chuẩn các loại tinh quặng được chế biến tại các nhà máy tuyển để đáp ứng làm nguyên liệu chế biến sâu; Thông tư hướng dẫn lập, thẩm định thiết kế cơ sở; thiết kế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công - dự toán; báo cáo kinh tế kỹ thuật đối với các dự án chế biến sâu khoáng sản (nhà máy sản xuất hóa chất, nhà máy tuyển...); ban hành quy định về phương pháp kiểm soát khoáng sản trong quá trình khai thác

a) Về đề nghị Bộ ban hành tiêu chuẩn các loại tinh quặng được chế biến tại các nhà máy tuyển để đáp ứng làm nguyên liệu chế biến sâu

Ngày 07 tháng 9 năm 2018, Bộ trưởng Bộ Công Thương đã ban hành Quyết định số 3263/QĐ-BCT về Lộ trình hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật ngành Công Thương đến năm 2025. Triển khai thực hiện Quyết định này, Bộ Công Thương đã giao Viện Khoa học và Công nghệ Mỏ-Luyện kim thực hiện nghiên cứu, xây dựng Dự thảo Tiêu chuẩn quốc gia sau:

(1) Yêu cầu kỹ thuật đối với tinh quặng gồm: 02 Tiêu chuẩn quốc gia về tinh quặng diatomit, 02 Tiêu chuẩn quốc gia về tinh quặng barit, 03 Tiêu chuẩn quốc gia về tinh quặng graphit, 01 Tiêu chuẩn quốc gia về tinh quặng ilmenit, 01 Tiêu chuẩn quốc gia về tinh quặng zircon, 01 Tiêu chuẩn quốc gia về tinh quặng đồng, 01 Tiêu chuẩn quốc gia về tinh quặng chì, 01 Tiêu chuẩn quốc gia về tinh quặng kẽm, 01 Tiêu chuẩn quốc gia về tinh quặng thiếc, 01 Tiêu chuẩn quốc gia về tinh quặng bôxit, 01 Tiêu chuẩn quốc gia về tinh quặng apatit, 01 Tiêu chuẩn quốc gia về tinh quặng manhetit và tinh quặng limonit.

(2) Phương pháp thử đối với tinh quặng gồm: 06 Tiêu chuẩn quốc gia về tinh quặng diatomit, 03 Tiêu chuẩn quốc gia về tinh quặng barit và 02 Tiêu chuẩn quốc gia về tinh quặng graphit.

Hiện nay, Bộ Công Thương đang rà soát, thẩm tra đối với các dự thảo Tiêu chuẩn nêu trên để đảm bảo đủ điều kiện chuyển Bộ Khoa học và Công nghệ thẩm định, công bố (dự kiến trong năm 2020) theo quy định hiện hành.

Ngoài ra, Bộ Công Thương cũng đang tiến hành rà soát thực trạng hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật để phục vụ xây dựng Kế hoạch tổng thể phát triển hệ thống TCVN, QCVN ngành Công Thương năm 2021-2025, tầm nhìn đến năm 2030 nhằm tiếp tục hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật ngành Công Thương theo hướng đồng bộ, đầy đủ, đáp ứng yêu cầu công tác kiểm tra chuyên ngành, quản lý nhà nước về an toàn và chất lượng sản phẩm hàng hóa của ngành Công Thương, góp phần quan trọng trong việc giải quyết các tranh chấp thương mại và thiết lập rào cản kỹ thuật để bảo vệ sản xuất trong nước, hỗ trợ các doanh nghiệp cải tiến công nghệ, đảm bảo chất lượng, nâng cao khả năng cạnh tranh; ngăn chặn các sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ kém chất lượng, ảnh hưởng đến môi trường, sức khỏe, tính mạng con người.

b) Về ban hành Thông tư hướng dẫn lập, thẩm định thiết kế cơ sở; thiết kế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công - dự toán; báo cáo kinh tế kỹ thuật đối với các dự án chế biến sâu khoáng sản (nhà máy sản xuất hóa chất, nhà máy tuyển...)

- Đối với nhà máy tuyển quặng:

Căn cứ Luật Khoáng sản 2010, Nghị định số 59/2015/NĐ-CP ngày 18 tháng 6 năm 2015 của Chính phủ về quản lý dự án đầu tư xây dựng, Nghị định số 32/2015/NĐ-CP ngày 25 tháng 3 năm 2015 của Chính phủ về việc quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình, Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư số 26/2016/TT-BCT ngày 30 tháng 11 năm 2016 của Bộ trưởng Bộ Công Thương quy định nội dung lập, thẩm định và phê duyệt dự án đầu tư xây dựng, thiết kế xây dựng và dự toán xây dựng công trình mỏ khoáng sản.

Tại Khoản 7 Điều 2 Luật Khoáng sản năm 2010 quy định: "Khai thác khoáng sản là hoạt động nhằm thu hồi khoáng sản, bao gồm xây dựng cơ bản mỏ, khai đào, phân loại, làm giàu và các hoạt động khác có liên quan." Do đó, tuyển quặng nằm trong phạm vi Dự án khai thác Khoáng sản. Vì vậy, các nội dung về hướng dẫn lập, thẩm định và phê duyệt dự án đầu tư xây dựng, thiết kế xây dựng và dự toán xây dựng công trình Nhà máy tuyển quặng đã được nêu trong nội dung của Thông tư số 26/2016/TT-BCT ngày 30 tháng 11 năm 2016 nêu trên.

  • Đối với nhà máy sản xuất hóa chất, nhà máy luyện kim khác...:

Điều 61 Luật Khoáng sản quy định: “Bộ Công Thương quy định nội dung thiết kế mỏ”.

Khoản 2 Điều 36 Nghị định số 158/2016/NĐ-CP ngày 29 tháng 11 năm 2016 của Chính phủ hướng dẫn một số điều của Luật Khoáng sản quy định: “Bộ Công Thương hướng dẫn nội dung Báo cáo kinh tế kỹ thuật khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường, khai thác tận thu của hộ kinh doanh”.

Khoản 2 Điều 76 Nghị định số 59/2015/NĐ-CP ngày 18 tháng 6 năm 2015 của Chính phủ về quản lý dự án đầu tư xây dựng quy định: “Các Bộ quản lý công trình xây dựng chuyên ngành có trách nhiệm chỉ đạo và kiểm tra cơ quan chuyên môn về xây dựng trực thuộc trong việc tổ chức thẩm định dự án, thiết kế cơ sở, thiết kế, dự toán xây dựng của dự án đầu tư xây dựng công trình thuộc chuyên ngành, cụ thể: …Bộ Công Thương đối với công trình hầm mỏ, dầu khí, nhà máy điện, đường dây tải điện, trạm biến áp và các công trình công nghiệp chuyên ngành (trừ công trình công nghiệp nhẹ)”.

Do đó, Bộ Công Thương không được giao nhiệm vụ hướng dẫn lập, thẩm định thiết kế cơ sở; thiết kế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công - dự toán; báo cáo kinh tế kỹ thuật đối với các nhà máy sản xuất hóa chất. Vì vậy, đối với việc này sẽ được thực hiện theo quy định của Luật Xây dựng, Nghị định số 59/2015/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý dự án đầu tư xây dựng.

c) Ban hành quy định về phương pháp kiểm soát khoáng sản trong quá trình khai thác

Bộ Tài nguyên và Môi trường đã ban hành Thông tư số 61/2017/TT-BTNMT ngày 22 tháng 12 năm 2017 quy định quy trình, phương pháp xác định và các mẫu biểu thống kê sản lượng khoáng sản khai thác thực tế.

Thông tư này quy định chi tiết quy trình, phương pháp xác định và các mẫu biểu thống kê sản lượng khoáng sản khai thác thực tế quy định tại các Điều 41, Điều 42 và Điều 43 Nghị định số 158/2016/NĐ-CP ngày 29 tháng 11 năm 2016 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật khoáng sản.

2. Về đề nghị bổ sung một số quy định riêng về công tác bảo quản, lưu chứa và vận chuyển hóa chất tại các khu cửa khẩu/hải cảng nơi diễn ra hoạt động sản xuất, nhập khẩu hóa chất. Đồng thời, quy định trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước về công tác bảo quản, lưu chứa và vận chuyển hóa chất trong khu vực trên.

Theo quy định tại Khoản 1 Điều 11 Luật Hóa chất: “Tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh hóa chất phải thực hiện các quy định về quản lý và an toàn hóa chất theo quy định của Luật này, các quy định khác của pháp luật có liên quan để bảo đảm an toàn cho người lao động, sức khỏe cộng đồng và môi trường”.

Khoản 1 Điều 20 Luật Hóa chất quy định về vận chuyển hóa chất nguy hiểm: “Tổ chức, cá nhân vận chuyển hóa chất nguy hiểm phải tuân thủ các quy định về vận chuyển hàng nguy hiểm của pháp luật về giao thông đường bộ, đường thủy nội địa, đường sắt, hàng không, hàng hải và các quy định khác của pháp luật có liên quan”.

Điều 21 Luật Hóa chất quy định các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh, cất giữ, bảo quản hóa chất nguy hiểm phải bảo đảm các yêu cầu:

“1. Điều kiện về khoảng cách an toàn, yêu cầu kỹ thuật an toàn trong cất giữ, bảo quản hóa chất;

2. Có các cảnh báo cần thiết tại nơi cất giữ, bảo quản hóa chất nguy hiểm theo quy định tại điểm e khoản 1 Điều 12 của Luật này;

3. Có trang thiết bị, phương tiện ứng cứu sự cố phù hợp với các đặc tính nguy hiểm của hóa chất;

4. Có Biện pháp phòng ngừa, ứng phó sự cố hóa chất hoặc Kế hoạch phòng ngừa, ứng phó sự cố hóa chất theo quy định tại Chương VI của Luật này”.

Các yêu cầu về nhà xưởng, kho chứa, bao bì, bảo quản hóa chất được quy định cụ thể tại các Điều 4, 5 và 6 Nghị định số 113/2017/NĐ-CP ngày 09 tháng 10 năm 2017 của Chính Phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Hóa chất (Nghị định 113/2017/NĐ-CP).

Điều 6 Nghị định số 113/2017/NĐ-CP quy định: “Quá trình vận chuyển hóa chất phải thực hiện theo quy định về vận chuyển hàng nguy hiểm”.

Như vậy, các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh, cất giữ, bảo quản và vận chuyển hóa chất nói chung hay các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh, cất giữ, bảo quản và vận chuyển hóa chất tại các khu cửa khẩu/hải cảng nơi diễn ra hoạt động sản xuất, nhập khẩu hóa chất đều phải tuân thủ các quy định tại Luật Hóa chất, Nghị định số 113/2017/NĐ-CP, đồng thời phải tuân thủ các quy định khác của pháp luật có liên quan như Luật Hải quan, Luật Hàng hải Việt Nam…

Về trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước (bộ, cơ quan ngang bộ) về hoạt động hóa chất đã được quy định cụ thể tại các Điều 62, 63, 64 Luật hóa chất và Khoản 1, 2, 3 Điều 37 Nghị định số 113/2017/NĐ-CP.

Trách nhiệm quản lý nhà nước về hoạt động hóa chất của Ủy ban nhân dân các cấp đã được quy định tại Điều 65 Luật Hóa chất và Khoản 4 Điều 37 Nghị định số 113/2017/NĐ-CP.