Bộ trưởng Bộ Công Thương trả lời Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu

Cử tri hoan nghênh Chính phủ đã chủ động trong công tác phòng, chống dịch bệnh covid-19, đã kịp thời triển khai gói an sinh xã hội 62.000 tỷ đến người dân gặp khó khăn trong mùa dịch bệnh. Tuy nhiên, nền kinh tế Việt Nam vẫn gặp nhiều khó khăn trong mùa dịch bệnh, xuất khẩu của Việt Nam sang một số nước bị đình trệ, nguyên liệu đầu vào phục vụ cho sản xuất kinh doanh trong nước gặp khó khăn. Để vực dậy nền kinh tế của đất nước, cử tri để nghị Chính phủ có giải pháp tìm đầu ra cho việc xuất khẩu, cũng như đầu vào nhập nguyên liệu cho doanh nghiệp trong nước hoạt động sản xuất kinh doanh được thuận lợi, ít bị lệ thuộc vào nước ngoài.

Từ tháng 3 năm 2020, những khó khăn về nguyên vật liệu đầu vào không còn gay gắt như trước do một số thị trường: Trung Quốc, Hàn Quốc… cũng cơ bản đã kiểm soát được dịch. Tuy nhiên, thách thức lớn hơn lại xuất hiện khi phạm vi dịch bệnh lan rộng trên quy mô toàn cầu. Hầu hết các bạn hàng xuất nhập khẩu lớn của Việt Nam đều phải chịu tác động trực tiếp, dẫn đến khó khăn về thị trường đầu ra cho sản phẩm hàng hóa của Việt Nam. Việc ký các đơn hàng mới gặp rất nhiều khó khăn, các doanh nghiệp nhỏ và vừa gần như không có đơn hàng mới trong quý III và quý IV tới.

Ðể hỗ trợ các ngành sản xuất trong nước khơi thông đầu ra cho hoạt động xuất khẩu, Bộ Công Thương đã và đang tập trung thực hiện nhiều giải pháp cấp bách trước mắt, đồng thời tính tới các giải pháp lâu dài hơn. Theo đó, tập trung cơ cấu lại thị trường xuất khẩu theo hướng đa dạng hóa, tìm kiếm các thị trường thay thế phù hợp đối với các mặt hàng xuất khẩu có thế mạnh của Việt Nam; ưu tiên lựa chọn trên các tiêu chí về nhu cầu thị trường, ưu đãi của các hiệp định thương mại tự do (FTA) đã có cũng như khả năng đáp ứng của sản phẩm trong nước.

Bộ đã rà soát, tính toán, xây dựng kịch bản khai thác, phát triển thị trường xuất nhập khẩu theo các nhóm ngành hàng mà ta có lợi thế, đặc biệt là các thị trường mà Việt Nam đã có Hiệp định Thương mại tự do (FTA). Các hoạt động nghiên cứu về thị hiếu, dung lượng thị trường, khả năng sản xuất trong nước… chi tiết đến từng mặt hàng mà Việt Nam có thế mạnh và được ưu đãi nhiều về thuế quan đã được thực hiện ngay. Bộ Công Thương cũng làm việc với từng Hiệp hội ngành hàng cụ thể để xác định rõ các mặt hàng ta có lợi thế cũng như các biện pháp, giải pháp cần triển khai hỗ trợ phát triển những ngành, lĩnh vực có tiềm năng, lợi thế tham gia sâu trong các chuỗi giá trị.

Bộ Công Thương đã và đang triển khai đồng loạt các biện pháp kết nối thị trường bằng nhiều hình thức khác nhau để thực hiện tốt yêu cầu đặt ra trong tình hình mới. Duy trì, thúc đẩy quan hệ thương mại song phương thông qua việc tổ chức các buổi điện đàm trực tiếp giữa Bộ trưởng Bộ Công Thương với Bộ trưởng Bộ quản lý Thương mại, Cao ủy Thương mại của các thị trường lớn để trao đổi về tình hình hợp tác thương mại, qua đó tháo gỡ khó khăn về mở cửa thị trường (ví dụ như Úc, Trung Quốc, EU, Canada, ASEAN ...). Một mặt, chỉ đạo hệ thống hơn 60 Thương vụ/Chi nhánh Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài liên tục rà soát, cập nhật thông tin về cung cầu hàng hóa, nhu cầu nhập khẩu của các nước trước các diễn biến mới của tình hình dịch bệnh; làm việc với các hiệp hội nhà mua hàng, đầu mối nhập khẩu và cung ứng hàng hóa ở các nước để kết nối với doanh nghiệp trong nước. Mặt khác, Bộ Công Thương cũng đã nhanh chóng thiết lập các phương thức mới trong công tác xúc tiến thị trường qua hình thức trực tuyến, chỉ đạo quyết liệt triển khai các hoạt động kết nối giao thương trực tuyến giữa doanh nghiệp Việt Nam với đối tác, nhằm mở rộng thị trường cho hàng hóa của Việt Nam, thiết lập chuỗi cung ứng mới.

Đối với thị trường EU, Bộ đã chỉ đạo tập trung hoàn tất các công việc, kế hoạch thực hiện để sẵn sàng đón đầu, triển khai có hiệu quả ngay sau khi Hiệp định EVFTA có hiệu lực. Với thị trường Hoa Kỳ, Bộ Công Thương đã tập trung chỉ đạo Thương vụ, các hiệp hội và nhất là cộng đồng doanh nghiệp nghiên cứu kỹ nội dung gói cứu trợ kinh tế quy mô 2.000 tỷ USD đã được chính quyền nước này thông qua, nắm bắt các trọng tâm trong chính sách kích cầu tiêu dùng để có phương án tiêu thụ hàng hóa xuất khẩu thích hợp; tiếp tục tập trung xử lý tốt các vấn đề trong quan hệ kinh tế - thương mại - đầu tư giữa hai bên, nhất là các nội dung trong khuôn khổ Hội đồng thương mại và đầu tư Việt Nam - Hoa Kỳ (TIFA).

Về nhiệm vụ ổn định nguồn nguyên liệu sản xuất, tránh lệ thuộc vào một số đối tác, thị trường nhất định, Bộ Công Thương đã đưa ra những cảnh báo về khả năng thiếu nguồn nguyên liệu của các ngành sản xuất, cùng với đó là nhiều giải pháp được triển khai, giúp doanh nghiệp có đủ nguyên liệu ổn định sản xuất và xuất khẩu ngay từ khi dịch Covid-19 bùng phát.

Với định hướng duy trì thị trường nhập khẩu truyền thống, tìm kiếm thị trường nhập khẩu thay thế và đẩy mạnh khai thác nguồn cung trong nước, Bộ Công Thương đã chỉ đạo các đơn vị liên quan làm việc với các hiệp hội dệt may, da giày, cơ khí, điện tử, hóa chất... để nắm bắt thông tin về khả năng cung ứng nguyên, vật liệu trong nước, nhu cầu nhập khẩu, vướng mắc trong hoạt động sản xuất, kinh doanh và đề xuất các giải pháp tìm kiếm nguồn nguyên liệu thay thế, đồng thời đề xuất các biện pháp phát triển ngành công nghiệp phụ trợ trong nước, đa dạng hóa thị trường nhập khẩu, tránh phụ thuộc nguồn cung nguyên liệu vào một thị trường. Đồng thời, yêu cầu các Thương vụ tích cực tìm kiếm, cung cấp và cập nhật thường xuyên danh sách các nhà phân phối, sản xuất xuất khẩu nguyên, phụ liệu; hỗ trợ các hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp kết nối với nhà cung cấp nước ngoài…

Với thị trường Trung Quốc, Bộ Công Thương đã đề xuất Chính phủ chỉ đạo các Bộ, ngành và địa phương liên quan làm việc với chính quyền các tỉnh, địa phương của Trung Quốc, xem xét áp dụng hợp lý các biện pháp kiểm soát dịch bệnh song vẫn bảo đảm nguồn nguyên liệu đầu vào cho sản xuất. Đồng thời, khuyến khích doanh nghiệp chủ động tìm nguồn cung nguyên, phụ liệu thay thế từ các đối tác trong nước.

Giải pháp về lâu dài là tập trung phát triển công nghiệp hỗ trợ trong nước, đặc biệt là các doanh nghiệp sản xuất các nguyên phụ liệu đầu vào cho một số ngành công nghiệp như dệt may, da - giày tăng cường sản xuất để đáp ứng một phần nhu cầu nội địa. Song song với đó, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục triển khai có hiệu quả Hiệp định thương mại Việt Nam - Liên minh Châu Âu EU, tận dụng tối đa hiệu quả từ yêu cầu nguồn cung mà EVFTA mang lại.